Η κοινωνικοποίηση των Τραπεζών

Bank of England payment system crashes leaving homebuyers in limboΤα τελευταία χρόνια όλος ο κόσμος στρέφεται όλο και περισσότερο σε κοινωνικές και δημοκρατικές δομές ενώ παράλληλα γίνεται περισσότερο ψηφιακός και αυτοματοποιημένος. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας δεν αποτελεί εξαίρεση στο κανόνα, προσφέροντας αυξημένη ισχύ στους πελάτες του, αλλάζοντας τα υπάρχοντα τραπεζικά και πιστωτικά συστήματα και δημιουργώντας καινούργιες αγορές. Εδώ θα εξετάσουμε την επίδραση της τεχνολογίας και της αλλαγής της καταναλωτικής συμπεριφοράς πάνω στην αγορά των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

Ο χρηματοπιστωτικός τομέας αναμένεται να διαμορφωθεί στο άμεσο μέλλον σε ένα διαφορετικό πλαίσιο, οδηγούμενος από 5 κινητήριες δυνάμεις που αναλύουμε παρακάτω:

Τα κοινωνικά δίκτυα

Τα υπάρχοντα κοινωνικά δίκτυα επιτρέπουν στις νέες επιχειρήσεις να εξελιχθούν γρήγορα και κυρίως όχι ακριβά. Παρέχουν αναγνώριση και δημιουργούν κοινότητες όπου τα κόστη προσάρτησης νέων πελατών είναι πολύ χαμηλότερα. Πλατφόρμες όπως η Venmo και η OpenFolio, που εξυπηρετούν αντίστοιχα υπηρεσίες πληρωμών και επενδύσεων, χτίστηκαν πάνω στα υπάρχοντα κοινωνικά δίκτυα και μέσα από στρατηγικές δικτύωσης με τον επιχειρηματικό κόσμο οδηγήθηκαν στην σημερινή τους μορφή.

Οι Millenials

Ως millenial ορίζουμε κάποιον που γεννήθηκε από τις αρχές τις δεκαετίες του 1980 μέχρι και το 2000, αν και τα όρια αυτά δεν είναι αυστηρά. Η συμπεριφορά αυτής της ομάδας είναι σημαντική καθώς αποτελούν τον οδηγό αρκετές φορές για την υιοθέτηση νέων τάσεων από τον υπόλοιπο πληθυσμό. Για αυτό το λόγο εξετάζουν τα χαρακτηριστικά αυτής της γενιάς και προσπαθούν να προσαρμοστούν σε αυτά. Τα χαρακτηριστικά είναι : αυξημένη ανάγκη για υπηρεσίες μέσω του κινητού, διάθεση να μοιραστούν εμπειρίες, επιθυμία για τέλεια πληροφόρηση και αναβάθμιση του οικονομικού τους ρόλου μέσω ατομικών οικονομικών σχημάτων.

Dash to Implement Decentralized Governance System

Η τεχνολογία και τα δεδομένα

Η τεχνολογία αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία ο χρηματοπιστωτικός τομέας δημιουργεί την αξία του. Η τεχνολογία αυξάνει το ρυθμό δημιουργίας καινοτόμων προϊόντων, αναβαθμίζει τις υπηρεσίες που προσφέρονται ενώ κάνει παραδοσιακές οικονομικές διαδικασίες, όπως ένα δάνειο, γρηγορότερες, πιο διαφανείς και πιο προσβάσιμες στο ευρύ κοινό. Τέλος, προσφέρει πλεονεκτήματα κόστους σε σχέση με τα παραδοσιακά συστήματα που απαιτούν την πιο ακριβή φυσική παρουσία.

Η κοινωνική οικονομία

Οι πλατφόρμες που ασχολούνται με το social finance έχουν βοηθηθεί από το πολλαπλασιασμό των συλλογικών οικονομιών που αναπτύσσονται συνδέοντας αχρησιμοποίητο ανθρώπινο υλικό και φέρνοντας σε επαφή με την πραγματική οικονομία. Χρησιμοποιώντας πολλές φορές big data, δημιουργούν νέα επιχειρηματικά μοντέλα που εξυπηρετούν πολύ περισσότερο κόσμο από ότι μπορούν οι παραδοσιακοί παίκτες του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ανεξάρτητοι δανειστικοί χώροι επεκτείνουν την αγορά, ενώνοντας μια νέα τάξη επενδυτών (ιδιώτες αλλά και ιδρύματα) με μια πληθώρα ανώνυμων δανειζομένων βασισμένη στην πιστωτική τους κατάσταση και σε στατιστικά στοιχεία.millenias

Οι ρυθμιστικές αρχές

Από το μεταβαλλόμενο νομικό πλαίσιο πριν την κρίση μέχρι το νόμο JOBS το 2012, το πεδίο των επιχειρηματικών ρυθμίσεων και η ασυμμετρία μεταξύ καταναλωτικών αναγκών και τραπεζικών προϊόντων, έδωσαν την ευκαιρία σε δομές social finance να αναπτύξουν δραστηριότητα και να πάρουν μερίδιο στην αγορά. Αυτό συνέβη επειδή ιδρύματα που προϋπήρχαν της κρίσης αναγκάστηκαν να μπούνε σε πιο περιοριστικά νομικά πλαίσια, σε αντίθεση με τις νέες επιχειρήσεις που διατηρούν το πλεονέκτημα της “χαλαρής” αντιμετώπισης από το νόμο.

Οι τομείς που θα επηρεαστούν πιο άμεσα από τις αλλαγές που θα επέλθουν είναι το crowdfunding, η διαχείριση περιουσίας, ο δανεισμός και οι πληρωμές.

Crowdfunding

Το crowdfunding αποτελεί την απευθείας χρηματοδότηση ενός project ή μιας επιχείρησης μέσω του διαδικτύου μέσω μικροχρηματοδοτήσεων από το κοινό. Σε πολύ λίγο χρονικό διάστημα, μετεξελίχθηκε από πλατφόρμες δωρεών και φιλανθρωπίας σε φορείς προσέλκυσης επενδυτών. Με αυτό το τρόπο, ιδέες όπως το Oculus και το Pebble μπόρεσαν να αναπτυχθούν συγκεντρώνοντας μεγάλα ποσά καθώς και πολλά projects για τέχνη, video games και μουσική ολοκληρώθηκαν επιτυχώς χωρίς να απευθυνθούν στους κλασσικούς χρηματοδότες. Η κοινότητα που υποστηρίζει τέτοιες δράσεις είναι η γενιά των millenials που νιώθει την ανάγκη να συμμετάσχει στη δημιουργική διαδικασία και να συμμετάσχει σε διαφανείς δράσεις δωρεάς ή επένδυσης. Παράλληλα, σημειώνεται ότι αυτή η γενιά προτιμά τις εναλλακτικές μορφές επένδυσης από τις κλασσικές (πχ μετοχές). Η εξάπλωση και η ολοκλήρωση μιας καμπάνιας crowdfunding εξαρτάται από τη δικτύωση που θα λάβει μέσω των κοινωνικών δικτύων και των υποστηρικτών της. Στο νομικό μέρος, ήταν αρχικά παράνομο να ζητάς δημόσια χρηματοδότηση από επενδυτικά σχήματα. Αυτό άλλαξε το Σεπτέμβριο του 2013 με μια σειρά νομοθετημάτων στις ΗΠΑ όπου άνοιξαν κάποια παράθυρα που επέτρεψαν το άνοιγμα της αγοράς με αποτέλεσμα πάνω από 1.000 startups να έχουν χρηματοδοτηθεί με αυτό το τρόπο σύμφωνα με το AngelList.

Διαχείριση περιουσίας (wealth management)

Η διαχείριση περιουσίας έχει αρχίσει να χάνει έδαφος τα τελευταία χρόνια λόγω των αλλαγών που συνέβησαν κυρίως στη συμπεριφορά των νεοεισερχομένων επενδυτών. Όπως έχουμε αναφέρει και πιο πάνω, οι millenials έχοντας βιώσει 2 περιόδους ύφεσης στα χρόνια που διαμορφώνουν το χαρακτήρα τους και δεν εμπιστεύονται το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αντίθετα, βάζουν σε προτεραιότητα το στενό τους περιβάλλον και δείχνουν προτίμηση σε επενδύσεις που δεν αποφέρουν αποκλειστικά χρηματικές αποδόσεις. Αυτό είναι εντονότερο σε ομάδες με εισόδημα από 150 μέχρι 500 χιλιάδες $ που θεωρούνται πιθανοί πελάτες. Η ομάδα αυτή που εξυπηρετείται μόνο κατά 33% από τον κλασικό επενδυτικό τομέα προσεγγίζεται μέσω αυτοματοποιημένων ενεργειών όπως οι ψηφιακοί σύμβουλοι με μικρές προμήθειες και διαφανείς διαδικασίες. Εταιρίες όπως οι OpenFolio, Estimize και Mint δίνουν τη δυνατότητα στους πελάτες να λάβουν τις δικές τους επενδυτικές αποφάσεις και να νιώσουν ανεξάρτητοι από το σύστημα.

Δανεισμός

Το περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων σε παγκόσμια κλίμακα σε συνδυασμό με τα ιστορικά χαμηλά μη πληρωμής καταναλωτικών δανείων έκαναν τους επενδυτές να αναζητήσουν υψηλότερες αποδόσεις σε διαφορετικά μέρη. Τα νέα μοντέλα δανεισμού βασίζονται στη κοινωνική δικτύωση αλλά κυρίως στη πληθώρα δεδομένων που είναι διαθέσιμη προς την επενδυτική κοινότητα. Οι πλατφόρμες social finance (Square Capital, PayPal Working Capital) δίνουν τη δυνατότητα σε ιδιώτες και επιχειρήσεις να παρακάμψουν το υπάρχον τραπεζικό σύστημα και να δανειστούν με διαφορετικούς όρους. Τα πλεονεκτήματα σε ότι αφορά την διάθεση δεδομένων, την εύρεση επενδυτών και τις δυνατότητες αποπληρωμής οδηγούν όλο και περισσότερους προς αυτή τη κατεύθυνση.

Πληρωμές

Με την σταδιακή απαξίωση των μετρητών, η άνοδος της ψηφιακής οικονομίας επικεντρώνεται στις νέες μεθόδους πληρωμών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από όλους. Η δημοσιότητα που έλαβαν πρωτοβουλίες όπως το Bitcoin και πλατφόρμες όπως το Venmo έδωσαν μεγάλη ώθηση σε αυτό το τομέα λόγω της διαφάνειας και της ευκολίας που παρέχουν στις διαδικασίες πληρωμής. Επίσης, αποτέλεσαν μια φτηνότερη λύση στη μεταφορά χρημάτων που κυριαρχούσαν εταιρείες που χρέωναν μεγάλες προμήθειες για την όλη διαδικασία.

Όλα τα παραπάνω αποτελούν τάσεις που έχουν κάνει την εμφάνισή τους στο χώρο της χρηματοοικονομικής και αναμένεται να έχουν μεγαλύτερη ανάπτυξη στα επόμενα χρόνια και να διαμορφώσουν ένα νέο περιβάλλον στο οποίο το πρώτο λόγο θα έχει η τεχνολογία.

Το παρόν άρθρο γράφτηκε με βάση την έκθεση της Goldman Sachs “The Future of Finance Part 3 : The Socialization of Finance” (13/03/2015).

 

Skip to toolbar